Berlijn

Berlijn is de hoofdstad van Duitsland en als stadstaat een deelstaat van Duitsland. Met 3.437.916 inwoners is Berlijn de grootste stad van het land en de op één na grootste stad in de Europese Unie. De Tweede Wereldoorlog en de naoorlogse periode hebben voor een groot deel het gezicht van het huidige Berlijn bepaald. Zo is het centrum van Berlijn niet geheel ongeschonden uit de strijd gekomen. Bombardementen en gevechten in de stad hebben aan het einde van de oorlog redelijk wat schade veroorzaakt aan Berlijn. 

 

 
 

Geschiedenis

Geschiedenis

Berlijn kent een roerige geschiedenis. Oorspronkelijk bestond Berlijn uit twee steden: Berlijn en Cölln. De naam Berlijn is mogelijk afgeleid van het Slavische woord 'berl', dat moeras betekent. Cölln is afgeleid van Colonia. Hiermee kan een kolonie van Berlijn bedoeld zijn, maar het zou ook een herinnering van de eerste bewoners aan hun stad van herkomst kunnen zijn, namelijk Keulen. Op die datum is dus uiteindelijk ook Berlijn gesticht. Cölln en Berlijn vormden vanaf 1307 één stad.

Na onlusten in 1451 verklaarde keurvorst Frederik II de stad tot zijn residentie. In zijn regeringstijd (1640 – 1688) zorgde Frederik Willem dat de stad opbloeide na oorlog, vele branden en uitbraak van de pest. Berlijn werd uitgebouwd tot een vestingstad en de eerste statige gebouwen werden opgericht, bijvoorbeeld die aan de huidige "Unter den Linden".

Berlijn in 1688

Keurvorst Frederik III kroonde zichzelf in 1701 te Pruisen tot koning Frederik I. Hierna werd Berlijn de koninklijke hoofd- en residentiestad. Veel bekende bouwwerken ontstonden vanaf die tijd. Tijdens de regeerperiode van koning Frederik Willem I (de Soldatenkoning) en aansluitend Frederik II (de Grote), ontwikkelde Berlijn zich tussen 1740 en 1786 tot de grootste industriestad van Pruisen.

Frederik de Grote liet door bouwmeester Knobelsdorff een nieuwe architectonische stijl uitwerken. Het inwoneraantal steeg ondertussen naar meer dan 150.000 inwoners. Vooral door Frederik de Grote werden kunst en cultuur, wetenschap en onderzoek gestimuleerd. Berlijn werd daarnaast het centrum van verlichting.

Tussen 1806 en 1808 bezetten Napoleons troepen de stad. Maar na de overwinning van de Volkerenslag in 1814 te Leipzig, werd de door Napoleon ingenomen Quadriga weer naar de Brandenburger Tor teruggebracht. In de daaropvolgende jaren ontstonden de indrukwekkende classicistische bouwwerken van Schinkel en de schitterende parken van Lenné. Vanaf het midden van de 19e eeuw trok de economie sterk aan en groeide de bevolking snel.

 

Sinds wanneer vormden Cölln en Berlijn één stad?

  • 1300
  • 1305
  • 1307
  • 1308

Het Duitse Rijk

Ontstaan van het Duitse Rijk

Toen in 1871 het Duitse Rijk werd opgericht, leefden er meer dan 800.000 mensen in Berlijn. Wilhelm I, van 1861 tot 1888 koning van Pruisen, werd tot Duitse keizer gekroond. Berlijn werd hoofdstad van het Duitse Rijk en in 1895 woonden er meer dan anderhalf miljoen mensen in de stad. Van 1888 tot 1918 regeerde de laatste Duitse keizer Wilhelm II, die in 1918 na de Eerste Wereldoorlog in ballingschap ging.

In 1918 dook het rijk en de hoofdstad in een diepe crisis door de capitulatie na de Eerste Wereldoorlog. Hieruit ontstond de republiek. Tijdens de jaren twintig bloeide het culturele leven in Berlijn op, ondanks moeilijke economische omstandigheden en ingrijpende onlusten. Vernieuwende theaterstukken, stralende filmpremières, afwisselende variétés en een weergaloos nachtleven zorgden in Berlijn voor de "Golden Twenties".

1933 was het jaar dat Adolf Hitler rijkskanselier werd. Met zijn machtsovername zette hij de vervolging in van Joden, communisten, homoseksuelen, diverse opposanten en vele anderen. Het donkerste hoofdstuk van de stad was begonnen.

De Brandenburger Tor met hakenkruizen tijdens WOII

In 1936 vonden in Berlijn de Olympische Zomerspelen plaats en maar weinig mensen hadden de grootheidswaanzin van Hitler door. Berlijn had meer dan 4,5 miljoen inwoners toen op 1 september 1939 de Tweede Wereldoorlog begon. In 1943 begonnen de luchtaanvallen op de stad. Tot aan de capitulatie op 8 mei 1945 is ongeveer een derde van alle woningen gebombardeerd, ook veel historische gebouwen zijn hierbij verdwenen.

Waar Onwaar

  • Hitler werd in 1932 gekozen tot rijkskanselier!

Match het juiste antwoord bij de gebeurtenis.

  • Eerste bombardementen op de stad
    1943
  • Capitulatie van de stad
    1945
  • Olympische Spelen
    1936
  • Begin tweede Wereldoorlog
    1939

Wederopbouw

Inhoud zonder titel

Na het geweld van de nationaalsocialisten en na het einde van de Tweede Wereldoorlog lag de stad in 1945 in puin. Het inwoneraantal was bijna gehalveerd. De vier bezettingsmachten Sovjet-Unie (oosten), de Verenigde Staten (zuidwesten), het Verenigd Koninkrijk (westen) en Frankrijk (noordwesten) deelden het gebied onder elkaar op.

Berlin Rosinenbombern (raisin bombers)Vanaf 25 juni 1948 werden de drie westelijke sectoren door de Sovjet-Unie geblokkeerd. De geallieerden hielpen de stad door middel van een luchtbrug en hun zogeheten "rozijnen bommenwerpers". Hierdoor kwam de blokkade van Berlijn op 12 mei 1949 na bijna een jaar ten einde.

Door de oprichting van de DDR (Duitse Democratische Republiek) op 7 Oktober 1949 werd Oost-Berlijn tot hoofdstad van de DDR benoemd. De DDR-regering zetelde zich in het Oostelijk deel van de stad. De Berlijners konden nog steeds zonder problemen naar het westen van de stad gaan, om daar bijvoorbeeld te werken.

Berlin Checkpoint CharlieDe deling van Berlijn was compleet toen op 13 augustus 1961 werd begonnen met de bouw van de muur midden in de stad. Vanaf dat moment konden de Oost-Berlijners niet meer naar hun werk of familie in het westen reizen. Er kwam pas na het bezoek van John F. Kennedy in 1963 een overeenkomst om de grens over te kunnen gaan. Bij station Friedrichstrasse had het "Tranenpaleis" als grote wachtzaal in die tijd een belangrijke functie.

Welke landen bezaten Berlijn na de oorlog?

  • Het Duitse Rijk
  • Verenigde Staten
  • Sovjet-Unie
  • Nederland
  • Verenigd Koninkrijk
  • Scandinavië
  • Frankrijk

Wanneer werd gestart met het bouwen van de Berlijnse Muur?

  • 13 augustus 1961
  • 15 augustus 1961
  • 13 augustus 1962
  • 14 augustus 192

Val Berlijnse Muur

In de nacht van 9 november 1989 kwam het dan tot de plotselinge opening van de Berlijnse Muur. Voor die tijd vluchtten al maandenlang DDR-burgers via Hongarije en de CSSR naar het westen. De hele stad, het hele land vierde feest! Vanaf dat moment konden de burgers van de voormalige DDR zich weer vrij bewegen.

Berlin Reunification

Met de Duitse hereniging op 3 oktober 1990 werd Berlijn ook weer de hoofdstad van Duitsland. In Berlijn zetelt vanaf 1999 weer de bondsregering en is daarmee het centrum van de Duitse politiek. Sinds 19 april vergadert het parlement in de Bondsdag. Dit bevindt zich in de oude Rijksdag die door Sir Norman Foster is gerestaureerd.

Zijn glazen koepel is sindsdien een ware attractie voor Berlijners en toeristen uit de hele wereld. En in januari 2000 opende, ter gelegenheid van de Berlinale, het Sony Center en het volledig nieuw gerealiseerde centrum aan de Potsdamer Platz.

Zet de stellingen in de goede volgorde.

  • Opening Berlijnse Muur
  • Berlijn werd weer gekozen als hoofdstad
  • De bondsregering werd weer ingesteld in de stad

Bezienswaardigheden

Inhoud zonder titel

  1. Berlijnse Muur
    Bij Berlijn denk je al bijna automatisch aan de Berlijnse Muur, een 3,6 meter hoge en ruim 45 kilometer lange betonnen afscheiding tussen West- en Oost-Berlijn. Na de Val van de Muur in 1989 is het bouwwerk vrijwel geheel gesloopt. Op sommige plekken in de stad vind je nog een klein stuk muur. De beste plek om te zien hoe De Muur eruit zag is bij East Side Gallery. Hier staat nog een stuk van 1316 meter muur, die in 1990 beschilderd is door 118 kunstenaars.
  2. Rijksdag
    Het Rijksdaggebouw is het parlementsgebouw van Duitsland. Dit statige bouwwerk dat stamt uit de negentiende eeuw heeft een unieke glazen koepel, waar je als bezoeker doorheen kunt lopen. Onderaan de koepel wordt door middel van een foto-expositie de geschiedenis van Berlijn getoond. Vanaf het dak heb je een prachtig uitzicht over Berlijn. De toegang tot de Reichstag is gratis, maar je moet je wel vooraf registreren.
  3. Brandenburger Tor & Unter den Linden
    Aan de Pariser Platz staat de veel gefotografeerde toegangspoort van Berlijn, de Brandenburger Tor. De zeer statige toegangspoort die er nu staat is een tweede versie, die gebouwd is in 1788. De poort staat aan het einde van de praalweg Unter den Linden. Deze laan biedt een schat aan mooie gebouwen zoals de Alte Bibliotheek, het prestigieuze Adlon Hotel en de Berliner Staatsoper. 
  4. Checkpoint Charlie
    Tijdens de tweedeling van Berlijn waren er een paar doorgangen, waar je tussen Oost- en West-Berlijn kon reizen. De derde doorgang, Checkpoint Charlie (C is de derde letter van het alfabet), is een belangrijke bezienswaardigheid in Berlijn. Wat je nu ziet is een replica van het oorspronkelijke wachtershuisje tussen de Amerikaanse en de Russische zone. Een bezoek aan deze plek maak je compleet door ook het erbij gelegen Mauermuseum te bezoeken, dat gewijd is aan de Muur.
  5. Potsdamer Platz
    Dit drukke plein is altijd een belangrijk verkeersknooppunt in Berlijn geweest. Tijdens W.O. II is de Potsdamer Platz vrijwel geheel verwoest, daarna bouwde men de Muur dwars over het plein heen. Na de hereniging is Potsdamer Platz geheel opnieuw opgebouwd tot het modern vormgegeven plein dat het nu is. Op Potsdamer Platzvind je een paar segmenten van de Berlijnse Muur, één van de vijf overgebleven wachttorens en moderne hoogbouw waaronder het Sony Center. De Mall of Berlin ligt op een steenworp afstand en is een populair overdekt winkelcentrum.
  6. KaDeWe
    Shoppen kun je uitstekend in Berlijn. De Friedrichstrasse is de plek waar je veel duurdere winkels ziet. Alexanderplatz is de plek met grote warenhuizen en elektronicazaken. De Duitse vestiging van Galeries Lafayette is een warenhuis die zich vooral richt op de wat duurdere merken. Echt Berlijns is echter KaDeWe, gelegen nabij de drukke Kurfürstendam. Dit is na Harrods in Londen het grootste warenhuis van Europa. Zonder de gratis verstrekte plattegrond van KaDeWe kun je gemakkelijk verloren raken in het immense gebouw.
  7. Slot Charlotteburg
    Om het grootste paleis van Berlijn te bezoeken moet je wat moeite doen, omdat Slot Charlotteburg buiten het centrum en niet direct bij een metrostation ligt. Het oorspronkelijke slot stamt uit de zeventiende eeuw, maar is in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd geraakt. Het is daarna hersteld tot het hedendaagse slot dat op alle dagen behalve op maandag open is voor het publiek. Erg fraai is de bijbehorende tuin.
  8. Gendarmenmarkt
    Dit plein in het hartje van Berlijn behoort volgens ons tot de mooiere pleinen van Europa. Het rechthoekig gevormde plein wordt gekenmerkt door een drietal gebouwen: centraal het Konzerthaus Berlin met aan weerszijde van het concertgebouw twee op elkaar lijkende kerken: de Französischer Dom en de Deutscher Dom. Fraai is het uitzicht vanaf de trappen van beide kerken. Onze tip is om op het terras op het plein uit te rusten van het bezoek aan Berlijn. Even een klein rustmomentje waarbij je van het uitzicht en de relatieve rust op het plein kunt genieten.
  9. Musea
    Een stad vol historie en cultuur betekent dat er ook veel musea te vinden zijn. Wie alle interessante musea wil bezoeken die kan daar gerust meer dan een week voor uit trekken. Daarom een kleine selectie. Een inzicht in het leven in het voormalige Oost-Berlijn krijg je in het DDR-Museum. Het Currywurst museum is gewijd aan de gelijknamige lokale lekkernij. Op het Museuminsel staan het Altes Museum, het Neues Museum, het Pergamonmuseum, het Bode-Museum en de Alte Nationalgalerie.
  10. Berliner Dom
    Van alle bouwwerken die in Berlijn staan is de Berliner Dom misschien niet de mooiste, maar als je voor de Dom staat heb je een prachtige fotocompositie met op de achtergrond de kenmerkende 365 meter hoge Fernsehturm. Wie de binnenkant van de Dom bezoekt die kan via wat steile trappen het dak bereiken dat een mooi uitzicht biedt over dit deel van Berlijn.

Match de juiste stelling bij de bezienswaardigheid

  • Dit plein in het hartje van Berlijn behoort volgens ons tot de mooiere pleinen van Europa.
    Gendarmermarkt
  • Om het grootste paleis van Berlijn te bezoeken moet je wat moeite doen.
    Slot Charlottenburg
  • Dit drukke plein is altijd een belangrijk verkeersknooppunt in Berlijn geweest.
    Potzdammerplatz
  • De Duitse vestiging van Galeries Lafayette is een warenhuis die zich vooral richt op de wat duurdere merken.
    KaDeWe
  • Tijdens de tweedeling van Berlijn waren er een paar doorgangen, waar je tussen Oost- en West-Berlijn kon reizen. Dit was de derde doorgang,
    Checkpoint Charlie