Verminderde nierfunctie

E-learning voor praktijkondersteuners (POH-S)

Deel 1: Pre-test

Een mens kan niet zonder twee nieren.

  • Juist
  • Onjuist

De nieren hebben als taak de samenstelling van het bloed constant te houden.

  • Juist
  • Onjuist

Bij de mens zijn de nieren driehoekig.

  • Juist
  • Onjuist

De geconcentreerde vloeistof na filtering van de nieren heet urine.

  • Juist
  • Onjuist

In het passieve proces van de nieren wordt water met opgeloste stoffen uit poreuze kluwens van haarvaten (zeeflichaampjes of glomeruli) geperst en opgevangen.

  • Juist
  • Onjuist

In het actieve proces worden waardevolle stoffen (zoals natrium en glucose) en veel water uitgescheiden door de nieren via de urinewegen.

  • Juist
  • Onjuist

Langdurig bestaande hoge bloeddruk en suikerziekte hebben een goede invloed op de (bloedvaten in de) nier.

  • Juist
  • Onjuist

Als er meer dan 90% van de functie van de nier verloren is gegaan, dan ontstaat het beeld van terminaal nierfalen.

  • Juist
  • Onjuist

Een verhoogde natriumopname veroorzaakt een hoge bloeddruk.

  • Juist
  • Onjuist

Diabetes insipidus ontstaat door een tekort aan wateropname.

  • Juist
  • Onjuist

Deel 2: Theorie (lezen)

Nieren en hun functie

Je nieren zijn twee boonvormige organen die hoog achter in de buiktholte liggen, achter het buikvlies. De linkernier ligt achter de alvleesklier en de rechternier ligt achter de lever en de twaalfvingerige darm. Je nieren liggen aan de rugzijde van je lichaam en worden bedekt door de onderste ribben. Iedere nier is ongeveer twaalf centimeter lang en weegt 160 gram.

Ieder mens heeft 2 nieren. De nieren zijn het belangrijkste filterorgaan van het lichaam.  Ze verwijderen de afvalstoffen uit het bloed, regelen het vocht- en zoutbalans, maken hormonen aan en spelen een rol bij de botstofwisseling (nier helpt bij omzetten Vitamine D en bevordert daarmee de calciumopname in het bot.

Afbeelding en schema van één nier

1. Renale piramide

2. Arteriole

3. Nierslagader

4. Nierader

5. Renale hylum

6. Nierbekken

7. Ureter

8. Minor calyx

9. Niercapsule

10. Onderste niercapsule

11. Bovenste niercapsule

12. Vena interlobularis

13. Nefronen

14. kleine nierkelk

15. grote nierkelk

16. niermerg

17. Renale kolom

Deel 3: Eindtoets

Welke adviezen geef je om nierschade te voorkomen?

  • Fastfood mag je elke dag eten
  • Lekker luieren in je stoel
  • Niet roken, matig drinken (alcohol) en meer bewegen

Waardoor kan er nierschade ontstaan?

  • Hypertensie, medicatie en niet roken
  • Aderverkalking, overgewicht en medicatie
  • Herhaalde urineweginfecties, bewegen en gezonde voeding
  • Bewegen, zoutloos eten, matig drinken

Micro albuminurie: welke waarde hoort hierbij?

  • Bij mannen een albumine verlies van 3,5 – 35 mg albumine/mmol kreatinine
  • Bij vrouwen een albumine verlies van 2,5 – 35 mg albumine/mmol kreatinine
  • Bij mannen een albumine verlies van 2,5 – 25 mg albumine/mmol kreatinine
  • Bij vrouwen een albumine verlies van 3,5 – 25 mg albumine/mmol kreatinine

Welke uitspraak over de formule voor schatting van de nierfunctie is waar?

  • Cockcroft-Gault-formule is de formule voor schatting van de nierfunctie binnen de huisartsenpraktijk
  • MDRD formule wordt ook toegepast bij gespierde sporters en bodybuilders, dan wordt de GFR overschat
  • Cockcroft-Gault-formule geeft een benadering van de creatinineklaring op basis van de plasma- of serumcreatinineconcentratie, de leeftijd en het lichaamsgewicht als indicator voor de spiermassa
  • MDRD formule wordt bij personen met een laag lichaamsgewicht (40 tot 60 kg) of spieratrofie toegepast, krijg je onderschatting van de GFR

Bij welke bloeddruk moet je de patient verwijzen naar nefroloog?

  • Bij een bloeddruk van 110/70
  • Bij een bloeddruk van 140/90
  • Bij een bloeddruk van 130/80

Verwijs bij macro albuminurie altijd naar de nefroloog

  • Juist
  • Onjuist

Wat bepaal je jaarlijks bij een verminderde nierfunctie?

  • eGFR, glucose, natrium en bloeddruk
  • Albumineconcentratie, bloeddruk en cholesterol
  • eGFR, glucose, bloeddruk en albumine/creatinine ratio

Wanneer verwijst de huisarts naar de nefroloog?

  • Als patient zelf wil worden doorverwezen
  • eGFR, mate van albuminurie, uitslag van sedimentsonderzoek op specifieke afwijkingen (indien verricht)
  • Bij een diabetes patient met overgewicht
  • Bij een patient met een normale bloeddruk en nierwaarde

Welk aanvullend laboratoriumonderzoek kun je doen in de huisartsenpraktijk bij een nierfunctiestoornis zonder verwijzing naar tweede lijn?

  • Calcium en fosfaathuishouding
  • Hypo- en hyperkaliemie
  • Bij anemie
  • Bij metabole acidose
  • Alle antwoorden zijn juist
  • Alle antwoorden zijn onjuist

Welke mogelijke klacht past niet bij een verminderde nierfunctie?

  • Moeheid (vaak het gevolg van bloedarmoede of de ophoping van afvalstoffen in het bloed)
  • Jeuk
  • Stoornissen in de water- en zouthuishouding. Vasthouden van vocht of juist uitdroging. Hierdoor heb je vaak een lage bloeddruk
  • Misselijkheid en braken, slechte adem. Als gevolg van een ophoping van afvalstoffen in het bloed