e-learning 3 wetenschappelijk schrijven - Structuur

Welkom bij de derde e-learning van wetenschappelijk schrijven. Voor het schrijven van een wetenschappelijk is artikel is naast het taalgebruik ook de volgorde waarin je dingen opschrijft erg belangrijk.

In deze e-learning wordt de structuur van een alinea behandeld zoals je deze hoort te schrijven in een wetenschappelijk artikel. De alinea zorgt ervoor dat de gedachtegang die in een tekst ontvouwd wordt, in overzichtelijke stukjes tekst wordt opgediend. In feite is de alinea dus een van de belangrijkste instrumenten die je hebt om de tekst te structureren.

In deze e-learning worden 5 onderdelen behandeld:

1. Topic-zinnen

2. Slotzinnen

3. Cohesie tussen zinnen 1: old-new-principle

4. Cohesie tussen zinnen 2: signaalwoorden

5. Structuur

 

Topic-zinnen

Wat zijn topic-zinnen?

De topic-zin is de eerste zin van de alinea. In deze zin wordt het onderwerp van de alinea genoemd en maakt duidelijk waar de alinea over gaat en wat de kern van de alinea is.

Als de andere zinnen in de alinea allemaal te maken hebben met het onderwerp dat in de topic-zin aangesneden is, ontstaat vanzelf de gewenste eenheid

Vraag 1a: Wat is de kern van de alinea?

Lees onderstaand tekstvoorbeeld. 

Lichaamsveranderingen in de pubertijd maken jongeren onzeker, doordat ze hun lichaam gaan vergelijken met anderen. Hierdoor is er een grote kans dat jongeren hun voedselpatroon aanpassen en gezonder gaan eten. Suikervervangers schijnen de nieuwe oplossingen tegen een hoge inname van suikers te zijn, maar blijken onbetrouwbaar als het gaat om gezondheid. Aspartaam, een kunstmatige zoetstof, leek een goede oplossing, maar gevat chemische stoffen. Steviabladeren verwerkt in voedselproducten kunnen een goede oplossing zijn voor de vraag naar een natuurlijke suikervervanger.

Het tekstvoorbeeld bevat geen juiste topic-zin (m.a.w. de eerste zin geeft niet het juiste onderwerp van de rest van de alinea weer). Kies uit de antwoordmogelijkheden het antwoord dat de kern van de alinea weergeeft.


  • Hierdoor is er een grote kans dat jongeren hun voedselpatroon aanpassen en gezonder gaan eten.
  • Suikervervangers schijnen de nieuwe oplossingen tegen een hoge inname van suikers te zijn, maar blijken onbetrouwbaar als het gaat om gezondheid.
  • Steviabladeren verwerkt in voedselproducten kunnen een goede oplossing zijn voor de vraag naar een natuurlijke suikervervanger.
  • Lichaamsveranderingen in de pubertijd maken jongeren onzeker, doordat ze hun lichaam gaan vergelijken met anderen. Hierdoor is er een grote kans dat jongeren hun voedselpatroon aanpassen en gezonder gaan eten.

Vraag 1b: Schrijf de topic-zin op, passend bij het tekstvoorbeeld.

In opgave 1a heb je een tekstvoorbeeld gelezen waarbij de eerste zin niet een topic-zin was. In deze opgave is het de bedoeling dat je een topic-zin opschrijft, passend bij het tekstvoorbeeld. 

Tekstvoorbeeld: 

Lichaamsveranderingen in de pubertijd maken jongeren onzeker, doordat ze hun lichaam gaan vergelijken met anderen. Hierdoor is er een grote kans dat jongeren hun voedselpatroon aanpassen en gezonder gaan eten. Suikervervangers schijnen de nieuwe oplossingen tegen een hoge inname van suikers te zijn, maar blijken onbetrouwbaar als het gaat om gezondheid. Aspartaam, een kunstmatige zoetstof, leek een goede oplossing, maar gevat chemische stoffen. Steviabladeren verwerkt in voedselproducten kunnen een goede oplossing zijn voor de vraag naar een natuurlijke suikervervanger.


Vraag 2a: Wat ik de kern van de alinea?

Lees onderstaand tekstvoorbeeld. 

Op 1 januari 2014 telde Amsterdam volgens de cijfers van de GGD 95 289 bewoners van 65 jaar of ouder. Dit komt overeen met 12% van de totale Amsterdamse bevolking. Overgewicht wordt gezien als een groot gezondheidsprobleem dat zich afspeelt onder ouderen, maar tegenwoordig is ook ondergewicht een opkomend probleem onder deze groep. Twee procent van de thuiswonende 65plussers lijdt momenteel aan ondergewicht. Ondervoeding bij ouderen is geassocieerd met problemen op het psychosociale gebied, zoals eenzaamheid en sociale isolatie. Ook is er een verhoogde kans op depressie. Thuiswonende ouderen met deze problemen geven zichzelf vaak onvoldoende zorg waardoor ondervoeding kan worden ontwikkeld. Door de verminderde mate van verzorging is er vaak weinig regelmaat in het eetpatroon.

Het tekstvoorbeeld bevat geen juiste topic-zin (m.a.w. de eerste zin geeft niet het juiste onderwerp van de rest van de alinea weer). Kies uit de antwoordmogelijkheden het antwoord dat de kern van de alinea weergeeft. 


  • Overgewicht wordt gezien als een groot gezondheidsprobleem dat zich afspeelt onder ouderen, maar tegenwoordig is ook ondergewicht een opkomend probleem onder deze groep.
  • Ondervoeding bij ouderen is geassocieerd met problemen op het psychosociale gebied, zoals eenzaamheid en sociale isolatie.
  • Thuiswonende ouderen met deze problemen geven zichzelf vaak onvoldoende zorg waardoor ondervoeding kan worden ontwikkeld.
  • Ouderen hebben vaak last van overgewicht en ondergewicht.

Vraag 2b: Schrijf de topic-zin op, passend bij het tekstvoorbeeld.

In opgave 2a heb je een tekstvoorbeeld gelezen waarbij de eerste zin niet een topic-zin was. In deze opgave is het de bedoeling dat je een topic-zin opschrijft, passend bij het tekstvoorbeeld.


Slotzinnen

Wat zijn slotzinnen?

Een slotzin van een alinea heeft als doel om het belangrijkste punt van de alinea te herhalen of samen te vatten in andere woorden. Een slotzin versterkt dus het onderwerp/thema van de alinea.




Vraag 1: Wat is de juiste slotzin, passend bij het tekstvoorbeeld?

Lees onderstaand tekstvoorbeeld

Infecties met gekapselde bacteriën kunnen bij patiënten met asplenie (geen milt) in korte tijd leiden tot een ernstige sepsis met multiorgaanfalen. Dit syndroom wordt post-splenectomiesepsis genoemd. Onschuldig contact met dieren kan de aanleiding voor zo’n infectie zijn, maar wordt anamnestisch vaak niet gemeld. Daardoor kan het lang duren voordat de juiste behandeling wordt ingesteld.

Bovenstaand tekstvoorbeeld bevat geen slotzin. Lees de antwoordmogelijkheden en kies de slotzin die het best past bij bovenstaand tekstvoorbeeld. 


  • Daarom moet iedereen contact met dieren zoveel mogelijk voorkomen.
  • Ook tekenbeten kunnen een ernstige infectie veroorzaken bij patiënten met asplenie.
  • Patiënten met asplenie moeten dus voorgelicht worden over het risico van contact met huisdieren.
  • In het ergste geval, kan een ernstige sepsis leiden tot de dood.

Vraag 2: Herschrijf het tekstvoorbeeld en voeg een passende slotzin toe

Lees onderstaand tekstvoorbeeld

Ebola is een dodelijk en erg besmettelijk virus, dat men vooral oploopt door contact met lichaamsvloeistoffen. Er is tot nu toe nog geen directe oplossing, waardoor veel mensen bang zijn voor dit virus. Er zijn al eerdere uitbraken geweest in deze gebieden met het Ebola virus, maar de ernst is nog nooit zo groot geweest.

Herschrijf bovenstaande alinea zodat het voldoet aan de richtlijnen voor wetenschappelijk schrijven (denk aan formele taal, geen vaag taalgebruik etc.) en voeg een passende slotzin toe. 

Cohesie tussen zinnen 1 (old-new-principle)

Cohesie tussen zinnen: old-new-principle

Met cohesie wordt de samenhang in een tekst bedoeld. De samenhang in een tekst wordt bevorderd door eenduidige en correcte verbanden tussen zinnen en alinea’s. In dit onderdeel van de e-learning bespreken we de cohesie tussen zinnen. Je kunt cohesie creëren door: 

- Maak gebruik van het 'old-new-principle'. De volgorde van informatie in een zin bepaalt of een zin logisch is opgebouwd en de boodschap voor de lezer duidelijk is. Voor de lezer is het makkelijker om de tekst te volgen en nieuwe informatie te begrijpen wanneer hier oude informatie aan vooraf is gegaan. We noemen het voorafgaan van ouder informatie aan nieuwe informatie het 'old-new-principle'. 

- Door het correct gebruiken van signaalwoorden. Hierdoor wordt het verband tussen zinnen duidelijk voor de lezer.

In dit onderdeel van de e-learning behandelen we het 'old-new-principle'. In het volgende onderdeel zal het gebruik van signaalwoorden worden behandeld. 





Vraag 1: Herschrijf de alinea volgens het old-new principle

Lees onderstaand tekstvoorbeeld

De prevalentie van kinderen met ADHD in Nederland bedraagt ruim 5%. Dit resulteert vaak in psychische stoornissen zoals stemmingsstoornissen, angststoornissen en verslavingen.

In dit tekstvoorbeeld is niet gebruik gemaakt van het 'old-new-principle'. Herschrijf het tekstvoorbeeld, waarbij je het 'old-new-principle' toepast. 


Vraag 2: Herschrijf de alinea volgens het old-new-principlel

Lees onderstaand tekstvoorbeeld

Hart en vaatlijden is doodsoorzaak nummer 2 in Nederland. Hieronder verstaat men ziekten van de hart en bloedvaten. Dit zijn veelvoorkomende aandoeningen, zoals een hartinfarct of een beroerte. 

In dit tekstvoorbeeld is het 'old-new-principle' niet toegepast. Herschrijf de alinea waarbij je het 'old-new-principle' toepast. 


Cohesie tussen zinnen 2 (signaalwoorden)

Cohesie tussen zinnen: signaalwoorden

Met cohesie wordt de samenhang in een tekst bedoeld. De samenhang in een tekst wordt bevorderd door eenduidige en correcte verbanden tussen zinnen en alinea’s. In dit onderdeel van de e-learning bespreken we de cohesie tussen zinnen. Je kunt cohesie creëren door: 

- Maak gebruik van het 'old-new-principle'. 

- Door het correct gebruiken van signaalwoorden. Signaalwoorden kunnen gebruikt worden om verbanden in de tekst duidelijk te maken. Dit kunnen verbanden zijn tussen zinnen, delen van zinnen of alinea’s.


Een paar voorbeelden van verbanden en bijbehorende signaalwoorden:

Opsomming: en, ook, bovendien, daarnaast, ten eerste, ten tweede, etc

Tegenstelling: maar, echter, doch, toch,

Causale relatie: want, daardoor, waardoor, als gevolg van

Reden, verklaring, argument: want, aangezien, omdat, immers, namelijk


In dit onderdeel gaan we dieper in op het gebruik van signaalwoorden. In het vorige onderdeel heb je al kunnen oefenen met het toepassen van het 'old-new-principle' om voor cohesie tussen zinnen te zorgen. 


Vraag 1: Vul de signaalwoorden in op de lege plekken.

In het tekstvoorbeeld zijn de signaalwoorden niet ingevuld. Kies uit de antwoordmogelijkheden en vul alle signaalwoorden in. 

  in Turkije twee warme maaltijden per dag gebruikelijk zijn is, verschilt dit eet ritme van dat in Nederland. In Nederland is    één warme maaltijd per dag de norm. Tussen de maaltijden door worden in Nederland meer gezonde tussendoortjes gegeten in Turkije. Voor werkende Turkse migranten is dit niet gebruikelijk. Zij snacken veelal ongezond ze later avondeten.  De vrouwen en kinderen eten vaak twee keer in de avond ze vroeg op de avond eten laat, wanneer de vader thuis komt van werk. 

 

Vraag 2: Maak van de zinsdelen een lopende tekst en gebruik hierbij signaalwoorden.

Maak van onderstaande zinsdelen een lopende tekst en gebruik hierbij signaalwoorden.


Uit studies is gebleken dat energiedrank kan leiden tot:

-Stemming

-Concentratie

-Uithoudingsvermogen

-Geheugenprestaties


Mogelijke oorzaken zijn:

-Cafeïne

-Glucose


Het drinken van 1 blikje energiedrank heeft geen effect op schoolprestaties.


Gevolgen van overmatig gebruik van energiedrank:

  • Hoofdpijn
  • Duizeligheid
  • Slapeloosheid
  • Cafeïnevergifting bij inname van meer dan 7 blikjes energiedrank

Oefenen met structuur

Vraag 1: Herschrijf het tekstvoorbeeld

Lees onderstaand tekstvoorbeeld. 

Een groot voedselprobleem in Nederland is dat er te weinig fruit wordt gegeten. Wanneer mensen weinig tot geen fruit eten, hebben ze meer kans om ziek te worden. Hierbij is sociaaleconomische status een belangrijke factor, omdat mensen met een lage SES minder fruit eten dan mensen met een hogere SES. Daarnaast is ongezond voedsel makkelijker verkrijgbaar, goedkoper en heeft een kortere bereidingstijd.

Herschrijf dit tekstvoorbeeld, waarbij je rekening houdt met alle aspecten die in deze e-learning aan bod zijn gekomen.

Vraag 2: Herschrijf het tekstvoorbeeld

Lees onderstaand tekstvoorbeeld. 

Er is geconstateerd dat in Aziatische landen de prevalentie vrouwen met borstkanker ruim tweemaal zo laag is dan in Westerse landen. Men veranderstelt dat dit komt door de hoge consumptie van zeewier. Kanker is wereldwijd een steeds groter probleem aan het worden. In 2012 werden in Nederland in totaal 101.210 mensen met kanker gediagnosticeerd, waarvan 41% met borstkanker.

Herschrijf dit tekstvoorbeeld, waarbij je rekening houdt met alle aspecten die in deze e-learning aan bod zijn gekomen.