Taalvrijwilligerswerk: iets voor jou?

Welkom,

Wat leuk dat je interesse hebt om taalvrijwilliger te worden!

Via deze korte module kan je erachter komen of taalvrijwilligerswerk iets voor jou is. Je krijgt inzicht in de vele mogelijkheden voor taalvrijwilligerswerk, hoe groot het probleem in Nederland is en wat voor cursisten je kunt begeleiden.

Aan het einde kan je besluiten of je gematcht wilt worden met een taalorganisatie, of dat je liever nog even nadenkt, of dat een ander type vrijwilligerswerk toch beter bij je past. 

Laaggeletterdheid in Nederland

Wanneer is iemand laaggeletterd?

Wat is laaggeletterdheid?

Laaggeletterdheid is een term voor mensen die grote moeite hebben met lezen, schrijven en/of rekenen. Mensen die laaggeletterd zijn, zijn geen analfabeten. Ze kunnen wel lezen en schrijven, maar beheersen niet het eindniveau vmbo of niveau mbo-2/3. 

Bij taalorganisaties wordt vaak gesproken over referentie niveau's. Mensen die laaggeletterd zijn hebben maximaal het niveau 2F. Zie hiervoor ook het plaatje. 

Mensen die laaggeletterd zijn hebben onder meer moeite met:

  • Formulieren invullen (zorgtoeslag, belasting, etc.)
  • Straatnaamborden lezen, reizen met openbaar vervoer
  • Voorlezen aan (klein)kinderen
  • Pinnen en digitaal betalen
  • Werken met de computer, solliciteren
  • Begrijpen van informatie over gezondheid en zorg


Hierna komen een paar multiple choice vragen. Maak je geen zorgen over foute antwoorden: ze zijn bedoeld om een beeld te krijgen van laaggeletterdheid. 

Hoeveel mensen in Nederland zijn laaggeletterd?

  • 1 op de 7 mensen (14%)
  • 1 op de 9 mensen (11%)
  • 1 op de 11 mensen (9%)
  • 1 op de 13 mensen (7%)

Hoeveel mensen in Utrecht zijn laaggeletterd?

  • Meer dan gemiddeld in Nederland
  • Minder dan gemiddeld in Nederland

Hoeveel procent van de laaggeletterden is autochtoon?

  • 30-40%
  • 40-50%
  • 50-60%
  • 60-70 %

Taalvrijwilligerswerk, iets voor jou?

Meekijken met drie verschilende taalvrijwilligers

Om een idee te krijgen van het werk als taalvrijwilliger en de diverse mogelijkheden kan je het filmpje hierboven bekijken. 

Over welke vaardigheden moet je als taalvrijwilliger minimaal beschikken?

Als taalvrijwilliger ga je aan de slag om iemands Nederlands te verbeteren en/of iemand beter te leren lezen of schrijven. Het kost je ongeveer 2 uur per week, al kan de gevraagde inzet per organisatie verschillen. Je kunt er natuurlijk zoveel extra tijd aan kwijt zijn als je zelf wil! 

Wat denk jij, over welke vaardigheden moet je als taalvrijwilliger minimaal beschikken?

  • Flexibel
  • Intelligentie
  • Doorzettingsvermogen
  • Ondernemingszin
  • Didactische vaardigheden
  • Foutloos Nederlands schrijven
  • Geduldig
  • Duidelijk
  • Inlevingsvermogen
  • Positieve instelling

Welke vorm past bij jou?

Aan de slag als taalmaatje


Les geven aan een groepje

1 op 1 aan de slag als taalmaatje

Je spreekt wekelijks af met een laaggeletterde, waar en wanneer het jullie het beste uitkomt. Dat kan zijn bij iemand thuis, maar meestal wordt er afgesproken in bv de bibliotheek of een buurthuis. Je oefent samen informeel de taal of gaat aan de slag met een methode. Je kunt ook in de praktijk gaan oefenen door samen activiteiten te ondernemen. 

Vaak zijn taalmaatjes redelijk flexibel en vriendschappelijk. Je leer elkaar door de lessen op een persoonlijker niveau kennen. 

Groepslessen geven

Wekelijks geef je les aan een (kleine) groep. Dit gebeurt op een vast tijdstip en een vaste plaats, vaak een buurthuis. Veel organisaties hebben methodes beschikbaar maar bij sommigen maak je (daarnaast) zelf het lesmateriaal. Soms geef je samen met andere vrijwilligers hetzelfde groepje les, soms wordt de groep opgesplitst en geeft iedere vrijwilliger een eigen groepje les (max. 4-6 cursisten). 

Soms zijn er ook vacatures voor klassenassistent. Je ondersteunt dan een professionele docent  en geeft één op één extra uitleg en/of begeleid een klein groepje in de klas. Wekelijks op een vaste dag, tijdstip en locatie.

Voorbeelden van cursisten

Jos uit Ondiep

Toen ik 50 jaar oud was besloot ik om opnieuw taalles te gaan volgen. Ik wilde beter leren lezen en schrijven.

Goitom uit Hoograven

Een paar jaar geleden vluchtte ik uit Eritrea. Ik ben 27 jaar en wil naar de universiteit. 

Latifa uit Overvecht

Door de school van mijn kinderen ben ik taalles gaan volgen. Ik ben 41 jaar en wil kunnen begrijpen wat daar gebeurt. 

Ondersteuning

Basistraining

Basistraining voor taalvrijwilligers

De basistraining bestaat uit 4 dagdelen. Drie daarvan zijn voor iedereen hetzelfde en worden gezamenlijk aangeboden.

In het eerste dagdeel maak je kennis met elkaar en met de doelgroep waar je voor gaat werken. Je leert goede kennismakinggesprekken voeren waarin je ook samen leerdoelen formuleert. Verder leer je over de verschillende taalniveaus en oefen je met thema’s als leerstijlen, grenzen aangeven, coachen en culturele verschillen.

De tweede bijeenkomst gaat over spreken. In deze bijeenkomst leer je het grote belang onderkennen van spreekvaardigheid en de rol die juist een taalvrijwilliger hierin kan spelen. Je ervaart dat het uitvoeren van een spreekopdracht om voorbereiding vraagt en in welke stappen dat het beste kan. Je oefent hiermee en ook met het geven van feedback. En tenslotte verken je materiaal en werkvormen op het gebied van spreken.

De derde bijeenkomst gaat over lezen. In deze bijeenkomst raak je je bewust van wat er komt kijken bij lezen (leesstrategieën en het toepassen ervan) en maak je kennis met lesmaterialen, specifiek met de methode Succes!. Je oefent met het voorbereiden van het samen lezen en met praktijksituaties die voorkomen wanneer je met een deelnemer gaat lezen.

Het vierde dagdeel kun je als taalvrijwilliger naar eigen interesse invullen.

Je zou bijvoorbeeld de module ‘Schrijven’ kunnen volgen. In deze module leer je over de aspecten die komen kijken bij schrijven, helpen bij het verbeteren van schrijfvaardigheid en feedback geven op schrijfproducten. Je zou ook kunnen kiezen voor de module ‘Begeleiden bij NT2’. In deze module leer je over hoe het is om een nieuwe taal te (moeten) leren, kenmerken van NT2, allerlei aspecten van communiceren met je deelnemer(s) en het aanbieden van woordenschat.

Er zijn nog meer modules in ontwikkeling die als vierde dagdeel ingezet zouden kunnen worden. Tijdens je training hoor je welke dat zijn en wanneer die gehouden worden.

Agenda 

Opgeven en kalender van de eerst volgende basistrainingen: http://taalhuisutrecht.nl/taalvrijwilliger/agenda 

Vanuit de Vrijwilligerscentrale Utrecht worden ook veel algemene trainingen aangeboden:

https://vcutrecht.nl/trainingen-en-workshops


Al deze trainingen zijn gratis te volgen. 

Lesmateriaal

Lesmateriaal voor taalvrijwilligers

Tijdens de basistraining maak je kennis met enkele lesmethodes, die je gratis kunt gebruiken tijdens je werk als taalvrijwilliger. Via het Taalhuis Utrecht is ook veel (gratis) lesmateriaal te vinden: http://taalhuisutrecht.nl/taalvrijwilliger/lesmateriaal-instructie 

Zelf lesmateriaal maken mag, maar hoeft dus zeker niet. Er zijn vele methodes speciaal voor laaggeletterden ontwikkeld en regelmatig komen hier nieuwe bij. 

Aan de slag

Word taalvrijwilliger!

Enthousiast? 

Enthousiast over taalvrijwilligerswerk? Laat jezelf dan hier matchen! 

Of wil je liever nog wat meer informatie? Neem  contact met ons op. 

En als je op zoek bent naar ander vrijwilligerswerk, vind je ruim 700 vacatures in onze vacaturebank