eLearning tweelagige kiemschijf en holtevorming

Je kunt de veranderingen van de vrucht in de eerste twee weken na bevruchting en de vorming van embryonale holtes beschrijven.

Welkom

Welkom bij de eLearning tweelagige kiemschijf en holte vorming. Deze eLearning bevat informatie, filmpjes en vragen over deze processen en stadia. Je kunt oefenen met de stof en jouw kennis testen. 

Ontstaan twee-lagige kiemschijf

Terwijl de blastula zich innestelt in het endometrium en de trofoblast zich tot twee typen differentieert, is ook de embryoblast (ICM) aan het ontwikkelen. Er ontstaan twee celtypen, de epiblast, hoge kolomvormige cellen aan de kant van het endometrium, en de hypoblast, kleine vierkante cellen aan de kant van de blastocoel en de uterus. 

Ontstaan amnion en dooierzak

Amnion
In de epiblast vormt zich een holte, wederom gevuld met vocht: het amnion. De epiblast cellen die aan de cytotrofoblast en amnion grenzen noemen we amnioblastcellen. De epiblast cellen die tegen de hypoblast aan liggen, vormen één laag en vormen de embryonale epiblast. De amnionholte zal zich verder ontwikkelen tot vruchtwaterzak.

Primaire dooierzak
De cellen van de hypoblast delen en migreren over de wand van de blastocoel. De gehele holte wordt bekleed met zeer dunne hypoblastcellen, dit heet het membraan van Heuser of het exocoelomisch membraan. De holte heet nu exocoelomische holte of primaire dooierzak.

Later zal een deel van deze dooierzak afsplitsen, waarna de secundaire dooierzak ontstaat.

Bekijk over het ontstaan van het amnion en de primaire dooierzak dit filmpje, speel het af van 0.44 tot 1.33. 

 

Ontstaan chorion, secundaire dooierzak en hechtsteel

Chorion
De laatste holte vormt zich op bijzondere wijze, er worden twee weefsels opgebouwd waarna er één weefsel afbreekt. Tussen de buitenste cellaag van de cytotrofoblast en het Heuser’s membraan wordt een laag losmazig, acellulair bindweefsel gevormd, het extra-embryonaal reticulum. Daarnaast groeien vanuit de epiblast cellen die ofwel bij het Heuser’s membraan ofwel bij de cytotrofoblast een cellaag vormen: het extra-embryonaal mesoderm. Nu het extraembryonaal reticulum en daaromheen het extraembryonaal mesoderm het geheel omgeeft, vallen er in het eerste weefsel gaten. Er vormen zoveel gaten dat er uiteindelijk één grote holte is, het extraembryonaal coeloom of de chorion holte.

Secundaire dooierzak
Tijdens het ontstaan van het chorion wordt de primaire dooierzak weggedrukt weg van de blastulapool. Een deel splitst zich af en degenereert, de overgebleven holte is de secundaire dooierzak.

Bekijk over het ontstaan van het chorion en de secundaire dooierzak dit filmpje, speel het af van 2.44 tot 3.24.

 

Hechtsteel
De chorionholte omgeeft nu de secundaire dooierzak, de amnionholte en de twee kiemschijven, behalve op de plek van de hechtsteel, de verbinding met de moeder, en onderdeel van de toekomstige navelstreng.

Bekijk over het ontstaan van de hechtsteel filmpje, speel het af vanaf 3.24.

 

Herken de onderdelen - tweelagige kiemschijf

Klik de epiblast aan in onderstaande afbeelding.

Benoem de onderdelen I

  • Syncytiotrofoblast
  • Amnionholte
  • Blastocoel
  • Cytotrofoblast

Holtevorming

Welke holte is er in het plaatje bijgekomen en door welk proces? De holte is in het filmpje geel gekleurd.

  • Amnion - door vocht ontstaan.
  • Primaire dooierzak - door bekleding van het membraan van Heuser.
  • Secundaire dooierzak - door afsplitsing van de primaire dooierzak.

Benoem de onderdelen II

  • Cytotrofoblast
  • Primaire dooierzak
  • Amnion
  • Extraembryonaal mesoderm/reticulum
  • pre-embryo

Wat gebeurt er hierna?

Wat gebeurt er in de volgende stadia met het roodgekleurde weefsel?

  • De cellen prolifereren zich verder en vormen uiteindelijk de placenta.
  • De cellen verdwijnen en de holte die overblijft is de chorionholte.
  • Vocht veroorzaakt een holte tussen deze cellen en deze holte is dan de secundaire dooierzak.

Benoem de onderdelen

  • Secundaire dooierzak
  • Chorionholte
  • Amnionholte
  • Hechtsteel
  • Cytotrofoblast

Wat worden deze onderdelen?

Wat worden de onderdelen die nu te onderscheiden zijn later in de zwangerschap, of, in het toekomstig kindje?

  • Amnionholte
    Vruchtwaterzak
  • Syncytiotrofoblast
    Placenta
  • Hechtsteel
    Navelstreng
  • Epiblast
    Kindje
  • Dooierzak
    Degenereert/niet functioneel

Titel open vraag

tekst vraag