Van goede voornemens naar goed-doen

Een nieuw jaar. Het is inmiddels bijna half januari.

:-) Twee weken zijn al lang genoeg om vast te stellen dat je ook nu weer je goede voornemens niet lijkt te gaan halen :-)

En je bedoelde het zo goed?

Tussen het 'goed voornemen' en 'goed doen' lijkt een wereld van verschil te zitten.

Lijkt... te zitten.

Je KUNT eigenlijk niet eens 'niet-goed' doen, omdat al je handelen voortkomt uit de behoefte (of noodzaak zelfs) om je behoeften te bevredigen. En jouw behoeften komen altijd vanuit de 'positieve intentie'.

Je kunt wel iets doen dat NIET MAG, of waarvan we als maatschappij stilzwijgend hebben afgesproken (of cultuur-bepaald) dat iets not-done is. Maar zelfs dan geldt dat je actie er op gericht was om iets goed te doen; je behoefte te bevredigen.

In welk werkveld je nu ook stage loopt of werkt; 1. het systeem van positieve intentie en 2. de wetmatigheid in de Piramide van Maslow gelden altijd, en voor alle mensen. Probeer een escape!, en ervaar dat het je niet zal lukken..

 

_____________________

1. De 'positieve intentie'

Zelfs de grootst zondaar bedoelt het goed

Uit de kranten dit weekeinde (9 en 10 januari 2015)

Drama Zandhuizen is moord en zelfmoord

De dood van het echtpaar aan de Ijkenweg in het Friese Zandhuizen is een combinatie van moord en zelfdoding. Dat meldt de politie zondag.

Onderzoek heeft uitgewezen dat de 41-jarige Frits zijn 34-jarige vrouw Marja om het leven heeft gebracht en daarna zichzelf heeft gedood. Het drama lijkt het gevolg van relatieproblemen, aldus de politie.

Bezorgde familieleden informeerden de polite omdat zij geen contact konen krijgen met het gezin. De politie ontdekte de lichamen. De beide kinderen van het gezin (5 en 6 jaar) speelden op dat moment buiten in de tuin.

Vermoedelijk begon het drama met een ruzie, het doden van de vrouw en de zelfmoord hebben zich in de nacht van vrijdag op zaterdag voorgedaan, aldus de politie. Uit gesprekken met de kinderen is niet gebleken dat zij getuigen zijn geweest van het drama.

De politie zegt in het verleden summier contact te hebben gehad met het gezin. Strafrechtelijk was er geen reden tot ingrijpen, wel is er toen met hulpverleners contact gelegd.

Uit berichtgeving die daarop volgde

Buren Zandbergen trokken al aan de bel

De werkloze Frits heeft zijn partner en moeder van hun twee kinderen Marja om het leven gebracht en daarna de hand aan zichzelf geslagen. Er waren al grote problemen om het gezin.

Dat concludeert de recherche na onderzoek in de vervallen boerderij waar de twee zaterdagmorgen werden aangetroffen.

Buren van het stel spreken over een probleemgezin. "Die twee hadden altijd ruzie, ook in het openbaar", zegt een buurvrouw stellig. "Iedereen maakte zich zorgen om hen, wij hebben meermalen de politie gebeld".

 

Huh?!, Frits (de man) bedoelde het goed??

Het enige juiste antwoord is 'ja'.

Soms lees of hoor je nieuwtjes waarvan je denkt; dat is toch niet te geloven? Dit is toch niet te bevatten? Zonder dat je de details kent is het overduidelijk dat wat deze man heeft gedaan ondubbelzinnig 'fout' is geweest. Bij wet natuurlijk; moorden mag niet. Maar ook moreel is deze actie van hem niet oke, daar zal ieder het snel over eens zijn.

In zorg en welzijn heb je regelmatig te maken met situaties waarin mensen 'fout' handelen. Jij als begeleider of case-eigenaar kunt het niet meestal niet laten bij de vaststelling: 'Dit was niet oke'. In het merendeel van de gevallen zul je met je client in gesprek zijn -of gaan- over niet alleen het 'hoe', maar ook over het 'waarom'.

En dan komt de aap uit de mouw; de motivatie voor het plegen van een delict (of, minder ernstig; een overtreding) is ALTIJD vanuit 'De positieve intentie'

In de casus uit Friesland zijn we geen insider. En we houden ons liefst verre van speculeren. Maar we kunnen WEL (ter oefening) een aantal argumenten van Frits 'verzinnen' die hem tot deze moord en zelfmoord hebben doen komen en zijn besluit om hun kinderen daar niet in mee te nemen.

OEFENING

Probeer argumenten te verzinnen die de man heeft kunnen hebben voor het doden van zijn partner en zelfdoding. Probeer vervolgens bij elk argument hierbij een positief doel, 'oplossing' te formuleren.

Voorbeeld

De man zag geen uitweg meer voor de problemen waar hij mee kampte. Door moord en zelfmoord loste hij deze problemen op. Zijn intentie was positief; oplossing voor probleem.

Of een andere: Ik wil niet op deze manier leven, maar op een andere manier lukt het (me) niet. Dan maar beter niet meer leven. 'Beter goed dood als slecht leven', zoiets.

En hoe je ook speculeert in deze oefening; het lukt je niet een negatieve intentie te formuleren!! Let op deze supersuperfoute stelling: Stel dat Frits zelfs moedwillig zijn rotkinderen heeft laten leven om hen op die manier voor de rest van hun leven een rotleven te bezorgen. Superfout dus! Maar Frits' intentie was dan TOCH een positieve; hij wilde in dat geval zijn gelijk halen, zichzelf tot winnaar kunnen uitroepen met een ultieme actie: 'Ik zal jullie voor eens & altijd hebben!' Hij heeft in dit geval dan gelijk gekregen, en 'gewonnen'. En willen winnen & gelijk krijgen is een heel positieve intentie. Superfoute actie; maar wel vanuit de positieve intentie.

Hoe komt dat toch?

En nu 'voor jezelf'

Welke 'nare acties' kun je van jezelf herinneren die je met de beste bedoelingen deed?

Tip; hou het in deze oefening klein. Dus je hoeft je niet je laatste moord te herinneren. Maar bijvoorbeeld: de laatste keer dat je door rood fietste. Je weet dat je moest wachten, maar deed het niet. Je fietst niet toch door rood om het verkeerslicht te pesten. Het leverde je dus wat op. Tijdwinst dacht je misschien. En dat is positief. Of misschien regende het. Je wilde warm en droog blijven. En ook dat is positief. maar stel nu dat je expres door rood fietste om de agent aan de andere kant van de weg te pesten? Da's best wel negatief. Maar met die agent (of de politie in z'n algemeenheid) had je nog een appeltje te schillen omdat je onterecht een bekeuring voor iets kreeg. En nu 'haal je je gelijk', al is het zelfs maar gevoelsmatig. Er is je onrecht aangedaan vanwege die bekeuring en je wilt laten zien dat 'ze' jou niet klein krijgen. Da's positief. Hoe je het ook wendt of keert; je INTENTIE is dus altijd POSITIEF.

Je goede voornemen was om vanaf 1 januari tweemaal in de week naar de sportschool te gaan. Dit jaar ECHT! Maar je bent nog helemaal niet geweest. Welke positieve intentie zal daaraan debet zijn? Luiheid kun je niet noemen hoor; want ook luiheid is negatief gedrag waarachter een positieve intentie schuil gaat. Bijvoorbeeld 'nog meer uitrusten' en dat is goed voor je. Of; je hebt alleen maar om je partner ermee te plezieren de sportschool als Goed Voornemen genoemd. En het plezieren van anderen is behoorlijk positief want je oogst daarmee waardering waarschijnlijk en waardering is weer goed voor je ego en (zelf)vertrouwen.

En dat maakt jouw werk zo interessant. En zo moeilijk soms..

Als je je eenmaal realiseert dat elk mens alleen maar vanuit de positieve intentie kan denken verandert je leven 'op slag'. Als je eenmaal kunt begrijpen dat het zo werkt in je brein, ieders brein, dan maakt dat het leven allereerst makkelijker.

Makkelijker

Makkelijk omdat je eigenlijk nooit meer 'van het slechtste in de mens' hoeft uit te gaan. Jaha, natuurlijk, je zult nog net zo vaak als anders met negatief gedrag worden geconfronteerd. Van anderen en van jezelf. Maar de winst is dat je nooit meer hoeft te bedenken hoeveel slechtheid er achter dit gedrag schuil gaat. Dat kun je allemaal schrappen. Blijft over: Hoeveel goedheid -positieve intentie-. En al met al maakt dat je leven een stuk plezieriger; makkelijker. In professionele zin idem; als je gedrag ziet dat negatief is, of grensoverschrijdend, en je gaat in gesprek met de client hoef je je niet meer te bezinnen op 'negatief'. Mensen hebben de neiging om daar veel tijd mee te verdoen. Jij niet meer; jij richt je rechtstreeks met de client op de positieve intentie en je zult ervaren dat je daardoor extreem snel, of heel veel sneller tot de kern doordringt. EN!!!; wat ook een heel mooi nevenverschijnsel is: Je client ervaart je niet als bedreiging want je probeert hem/haar niet met het negatieve om de oren te slaan. Maar je maakt aantoonbaar aan de client dat je 'het goede' ziet, onderkent. En daarmee win je vertrouwen bijvoorbeeld. "Hee, die begeleider (jij dus) begrijpt me tenminste!".

Moeilijker

Nu je dit weet wordt je leven ook moeilijker. Tijdens verjaardagen kun je niet zomaar meer meebrallen met anderen over 'die verdomde gelukszoekers'. Want nu weet je dat dit een heel positieve intentie is, waar je het zelfs niet NIET mee eens kunt zijn. Je kunt het nog alleen oneens zijn over het beleid in Nederland op het thema 'gelukszoekers', of dat je je zorgen maakt over hoe we de toestroom van mensen goed kunnen organiseren. Of indammen zelfs. Wat dan ook. En ook achter die gedachtegang zit weer een positieve intentie. Je 'zorgen maken' is het resultaat van 'houden van' en 'niet kwijt willen'. En dat is... behoorlijk positief. Je zult niet meer snel kakelen als een kip zonder kop. In een maatschappij waarin steeds minder ruimte lijkt voor diepgang en nuance maakt dat je leven dus wat moeilijker. Want jij KUNT eenvoudigweg niet meer mee-roepen: "Die is fout". Ja, 'fout bezig'. Maar niet meer 'die IS fout'.

Veel gemaakte (opvoedings)fouten zijn dan ook

"Jij bent vervelend". Moet zijn: "Jij doet vervelend". Positieve intentie: Het kind probeert bijvoorbeeld aandacht te vragen. En aandacht krijgen is goed voor een kind. Dus.. positief. Misschien heeft het kind nog niet goed geleerd hoe het op een positieve manier aandacht vraagt. Nu hij je aandacht heeft :-) is het een mooi moment om dit samen met het kind te oefenen. En ook dat is weer positief!

 

2. De piramide van Maslow

De piramide van Maslow gekoppeld aan 'positieve intentie'

De Piramide van Maslow is een model dat in inhoudelijke opleidingen tot de standaard-lesstof behoort.

Zie de link voor een uitgebreide uitleg, lees deze eerst.

http://www.profi-leren.nl/files/oa_dc_10_maslow.pdf

Hier onder zie je een afbeelding. NB. Op internet zijn vele verschillende afbeeldingen te vinden; over het algemeen kloppen deze allemaal. Op internet zijn ook de nodige varianten te vinden; op zich ook allemaal prima (meestal). Waar het om gaat is dat je het principe begrijpt van de stapeling van behoeften; dat de onderliggende behoefte en vervulling daarvan randvoorwaardelijk is om aan de volgende (bovenliggende) behoefte te 'werken'.

 

Begrijp je de behoefte-niveaus dan begrijp je waarom het zo vaak mis gaat in ondersteuningssituaties aan mensen..

??!

We nemen als voorbeeld 'vluchtelingen'; een buitengewoon actueel thema en 'hot topic'.

Stel; je komt met je halve gezin aan (want de andere helft is kwijt, vermoord, was te ziek) in Nederland. Eindelijk, na een barre en lange onzekere route. Je kind is uitgehongerd zowat, en jezelf ook. Je bent moe. Heel moe. Allereerst wil je dus eten, en een bed zodat je kunt slapen en uitrusten, aansterken. Dat is het eerste dat je nodig hebt. Krijg je dit niet; dan ga je dood immers.

Pas daarna hoop je dat er voor jou en je gezin een plekje zal zijn dat als nieuwe basis kan dienen om je leven (opnieuw) op te bouwen. Niet zomaar meer een bed. Maar JOUW bed. In niet zomaar meer een sporthal, maar een bed in jouw kamer. En en bed voor je kinderen. Met een eigen voordeur. Dat je weer een paspoort hebt dat je ook recht geeft op wonen en langdurig verblijf. Je vraagt niet veel; je vraagt om lijfsbehoud en een veilig bestaan. Da's alles wat je nu wenst. En da's alles dat je nu ook kan interesseren.

Nu je eindelijk eten hebt, en een dak boven je hoofd en je weet dat je mag blijven met je kinderen ga je nadenken over invulling. Je kinderen moeten en willen naar school. Zelf zou je graag gaan werken. Niet alleen omdat je dan meer geld hebt. Werken doe je ook omdat je dan sociale omgang hebt. En als je werkt presteer je wat; en dat is goed voor je gevoel van eigenwaarde. En anderen vinden het ook goed van jou dat je werkt, je hoort er dan veel meer 'bij'. En omdat je dan meer buiten bent wordt je ook vaker herkend, en begroet. He, hallo, je bent er weer. Of nog beter: He, hallo, we misten je al. Voor het eerst zit je met je buren aan de thee. Niet omdat je dorst had; maar omdat dit gezellig is.

Je hebt andere familie opgespoord op internet. En via Skype laat je een foto zien van je nieuwe auto. Een Toyota uit 2001. Voor jou nieuw, al is het een vierdehandsje en je oom aan de andere kanbt van het scherm zegt dat hij trots op je is en dat jouw vader en moeder dat ook zouden zijn geweest. Als ze nog leefden. En je tweede dochter heeft zwemdiploma-A gehaald! En omdat je inmiddels aardig Nederlands spreekt ben je bevorderd tot ploegleider door je baas.

Voor de plaatselijke kerk ben je nu actief als vrijwilliger. Voor niet-Nederlandstaligen in de parochie vertaal je de wekelijkse preek van de pastoor. Je weet dat je hierom niet zult worden vervolgd. Je ontdekte een fout in je belastingaangifte en hebt deze weten te herstellen tijdens een telefonisch onderhoud met de belastingtelefoon. Dit leverde je een fikse terugbetaling op en je hebt je oude Toyota ingeruild voor een lease-Volkswagen van je werkgever nadat je je oude baas hebt opgevolgd. Dit mocht je doen omdat je je deeltijd-opleiding Informatiekunde supergoed had afgerond.

Bedenk!

Een mens kan geen stappen in deze piramide 'overslaan'.

Geen eten? Dan moet je eerst eten. Met honger kun je wel naar school, maar niet leren.

Als je het koud hebt wil je een trui. Niet een aanmoediging om toch vooral in de zomer te geloven.

En precies DAT is wat er vaak fout gaat.

Dat we -in dit voorbeeld- roepen: "Jij moet integreren!" Maar er viel nog niets te integreren; je had nog niet eens een huis, met buurtgenoten, in een dorp, VANWAAR-UIT en WAARIN je kon gaan integreren. Mensen riepen tegen je 'Integreer, integreer!' toen je net met de bus aankwam bij je derde noodopvang-lokatie. En je was vooral nog moe.

Het is overigens niet zo dat aan AL je behoeften moet zijn voldaan, of ALTIJD en OVERAL. Iedereen zit het soms wel eens tegen. En bij de kleine perikelen in je relatie bijvoorbeeld duikel je niet ineens terug naar de begane grond; niveau 1. Je kunt voor jezelf een oefening doen. Een 'quick scan'. Waardeer elke behoeftelaag met plussen en minnen. Je ziet in een(1) oogopslag waar de schoen wel eens wringt en je kunt trefzeker je persoonlijke doel of al uitgezette actie definieren. En zo kun je dat ook met anderen, in begeleidingssituaties bijvoorbeeld. Mensen zien vaak door de bomen het bos niet meer: 'Jij bent degene die in het bos de bomen ziet staan'

 

De koppeling van Maslow aan Positieve intentie

We hoeven nu nog maar weinig woorden te geven aan de koppeling van de Positieve Intentie aan Maslow.

In het invulling geven aan onze behoeften kunnen we alleen maar vanuit de positieve intentie denken en handelen. Je honger stillen is een positieve intentie. Als je daarvoor een brood steelt is dat fout, maar je honger willen stillen niet.

Extremisme, maar dan anders

Tegenwoordig verstaan we onder extremisme al snel extremisme door/van/vanwege geloofsovertuiging en de doctrine die extremisten de ander willen opleggen. IS is het meest actueel in het nieuws en 'wij' worden daar extreem bang van en willen ons extreem verzekeren: 'Wilders' op 41 zetels bij de peiling van dit weekeinde; een all-time-high. Actie - Reactie houden elkaar in evenwicht, of gevangen.

Maar we kennen ook huis-tuin & keuken extremisme. In opvoedsituaties bij puberende jeugd. De 14-jarige vertoont soms extreem gedrag op route naar volwassenheid. Maar niet per definitie 'uit zichzelf', maar als reactie op beteugeling door ouders. Niet alleen op 'regeltjes' maar ook op 'vrijheden'. En daar is meestal ook niets mis mee, normaliter is dit van tijdelijke aard.

We kunnen ook extreem genieten! Bijvoorbeeld tijdens een vakantie waarin 'alles klopt'. Of van een diner in een sterrenrestaurant. Of van een uitstekende '9' op het rapport. Dus: als het extreem goed gaat genieten we ook extreem; we raken in euforie: "Champagne!".

Tegenwoordig hebben we ook wel te maken met oververzadiging in de behoeftenniveaus van structurele aard. Bijvoorbeeld de behoefte aan extreme rijkdom. Of de behoefte aan extreem genot. Of extreme vrijheid van meningsuiting. Ons fysieke beloningsmechanisme bestaat uit stofjes als endorfine. Die krijg je gratis en voor niets vanuit je hersenen aangeleverd bij een extreem prettige ervaring; een beloning! Maar 'gratis en voor niets' komt met een prijs; de prijs van verslaving. Verslaving aan die heerlijke lichaamseigen endorfine. Daarvan willen we Meer, meer, meer! en we staan daardoor extra onder druk; ons gevoel van welzijn en welvaart is vaak niet meer in verhouding met de basisbehoeften-niveaus.

Daarom onderscheiden we bij iSWWS drie klassificaties bij elke laag in de piramide van Mwaslow: 1. de minimale behoefte die dient te worden vervuld, 2. de normale status en 3. de extremistische variant.

Voorbeeld: Jongeren met schulden. Als we er van uit mogen gaan (en dat doen we gemakshalve) dat nog steeds de meeste jongeren opgroeien in gezinssituaties met een normaal streven naar behoeftebevrediging dan is het des te opvallender dat steeds meer jongeren schulden opbouwen. Een deel daarvan is verklaarbaar door bijvoorbeeld gewijzigde regelgeving mbt studiefinanciering. Echter; jongeren lijken steeds minder te kiezen voor een zorgvuldig gemiddelde maar voor een extreme variant van behoeftebevrediging. En omdat de extremistische variant een dure is stapelen schulden zich op. Ouders tegelijkertijd lijken steeds minder vaak op dit fenomeen een regulerende invloed te hebben.

Jongeren en schulden NIBUD

Met andere woorden: De Piramide van Maslow is 'van alle tijden'; onze behoeften schijnbaar niet: Sneller, meer, intenser lijkt een (zorgwekkende) trend.

 

Waar het mis kan gaan.

En als het nu structureel 'mis' is?

Als -bijvoorbeeld- je honger hebt. Maar geen geld voor eten hebt? Dan ga je een brood stelen.

In dit simplistische voorbeeld schuilt generieke waardheid; er ontstaat gedrag dat altijd zal gaan worden vertoond. Hoe extremistischer de persoonlijke situatie des te extremistischer het gedrag, het antwoord op de situatie zal zijn.

Als je dreigt te worden gedood zul je je met je leven verdedigen.

Als je wordt bedreigd in je geloof zul je nog vaster aan jouw overtuiging vastklampen.

Maar ook latente bedreigingen dekken we alvast graag af. Latente bedreigingen verzekeren we. Bijvoorbeeld de latente dreiging van te weinig geld hebben. De verzekering: sparen. De latente dreiging van je huis verliezen: De verzekering: Een brandverzekering. De latente dreiging van een relatiebreuk: Er alvast een reserve-Lief bij nemen... Zonder gekheid: We houden van zekerheid, we houden van onze opgebouwde zekerheden in het bestaan. Elke dag zijn we bewust en onbewust met hetzelfde bezig; met het gelijk van Maslow. En omdat we daarvoor de ruimte hebben geeft ons dat zelfvertrouwen, want regie geeft zelfvertrouwen.

Als ons die ruimte wordt ontnomen leidt dat tot spanning. In het groot, bij oorlog bijvoorbeeld. Dan heb je geen eigen-ruimte meer. Maar ook dicht bij huis; bij dreigend ontslag. Ondanks jouw goede werk heb je dan minder regie over jouw zekerheden. In de praktijk zien we dit dan terug doordat steeds meer mensen vanwege korte en tijdelijke contracten niet meer trouw zijn aan hun werkgever. Want als je elk moment weer buiten kunt worden gezet dan telt niet of je jouw werk leuk vindt, maar of je voldoende inkomenszekerheid houdt immers. Als jij makkelijk wordt ingewisseld, zul je jouw werkgever ook makkelijk inruilen voor een andere. Clienten hebben hier potentieel veel last van, zij zijn juist vaak degene die voor hun bestaanszekerheid voor een groot deel afhankelijk zijn van continuiteit in de dienstverlening. Jij BENT hun verzekering, jij BENT hun regisseur in veiligheid van bestaan. Jij BENT hun Maslow...

3. 'Disclaimer'..

Ontbindende voorwaarden

Uitzonderingen zijn er ook

Er zijn uitzonderingen op de regel..

Voor mensen 'onder invloed van' (medicijnen, drugs) gelden deze wetmatigheden soms minder (of niet) en ook voor psychopaten (of mensen in een psychose) gelden uitzonderingen. In die gevallen is geen sprake meer (of in sterk verminderde mate) van de eigen psyche of is zodanig ernstig inbreuk gemaakt op de persoons-eigenheid dat sprake is van een persoonlijkheidsstoornis.

Voorbeeld: Bij sommige drugs en alcohol bijvoorbeeld is het effect dat de persoonlijkheid en het eigen gemoed juist worden versterkt. In dat geval is de positieve intentie zeker nog van toepassing. Bij andere middelen (zoals bijvoorbeeld crack) wordt de eigen persoonlijkheid juist geblokkeerd.

Het is overduidelijk dat we tegenwoordig fel gekant zijn tegen alcohol in het verkeer. De campagne die nu draait maakt van Bob zelfs de held van het groepje. De Bob zijn draait langzaam om van het de schlemiel van het vriendengroepje zijn naar een begerenswaardige rol tijdens een stap-avondje. Met iemands positieve intentie houden we bepaald geen rekening als de persoon onder invloed van alcohol een kind aanrijdt en ook in onze rechtspraak wordt alcohol in het verkeer steeds vaker zwaarder bestraft. Met 'verzachtende omstandigheden' of 'verminderd toerekeningsvatbaar' hebben we niet zoveel meer op; de publieke opinie eist gerechtigheid.

Verschil moet er zijn, mag er zijn

Mensen die willens & wetens een strafbaar feit begaan en daarvoor worden berecht krijgen een gangbare straf. Bijvoorbeeld een boete of een detentie. Als ze onmachtig waren blijkbaar om hun 'positieve intentie' en het invulling geven aan behoeften binnen de grenzen van goed fatsoen en de wet vorm te geven.

Maar.., als het buiten willens & wetens is kennen we andere vormen om mensen tegen zichzelf in bescherming te nemen en/of om anderen tegen hen te beschermen.

Allereerst de populatie mensen met een cognitieve ontwikkelachterstand; verstandelijk gehandicapten. We voorzien hen van een goed georganiseerd systeem van hulp en opvang omdat het hen (kort samengevat) niet lukt om een geheel zelfstandig leven te leiden en daarin altijd de meest verstandige keuzes te maken. Hoe ernstiger de ontwikkelachterstand, des te meer zal de persoon vanuit driften handelen; amoreel (!!Let op; amoreel is niet hetzelfde als immoreel!!). Strafbare feiten gepleegd door mensen met een beperking worden over het algemeen wel door justitie behandeld maar wordt een maatregel vanwege de situatie van 'ongeschikt voor detentie' veelal in overleg met de client (waar mogelijk) en de zorginstelling besproken en uitgevoerd. Niettemin groeit het aantal mensen met een LVB (licht vertandelijk beperkt) in detentie sterk, dit zeer tegen de zin van het gevangeniswezen. Enerzijds ontbreekt het in Nederland aan goede en voldoende andere mogelijkheden, anderzijds eist de maatschappij eenvoudigweg steeds meer gewoon 'straf'.

 

Ook bij de populatie mensen met een psychiatrische aandoening geldt bovenstaande maar kan worden uitgebreid -bij berechting- met een aan detentie voorliggende of achterliggende verplichte behandeling; TBS (ter beschikking stellen). Hiervoor wordt gekozen als de rechter meent dat recidive na de detentie zonder verdere behandeling door de persoon aannemelijk is. De behandeling duurt net zolang als nodig wordt geacht en kan in feite 'levenslang' blijken. In dat laatste geval gaat het om mensen van wie de behandelaar uiteindelijk vaststelt dat verdere behandeling niet zal leiden tot verbetering maar dat de persoon nog een dermate groot gevaar voor de samenleving vormt dat ontslag uit de TBS-kliniek niet van toepassing kan zijn. In dat geval spreken we van 'Long stay'.

Als sprake is van tijdelijke of structurele wilsonbekwaamheid en/of tijdelijke niet-verwijtbare ontoerekeningsvatbaarheid wordt dit bij het vaststellen van de strafmaat meestal meegewogen in de termen van 'verzachtende omstandigheden'.

 

 

Excessen

Excessen

"Samen met het geld verdwijnt ook vaak de liefde" is een quote van een eigenaar van een bureau voor sociale incasso. Geld, persoonlijke financien, bieden veiligheid van bestaan, zorgen dat je eten kunt kopen.

Excessen zijn meestal het gevolg van het ontbreken van een goede invulling van de basisbehoeften van Maslow zo was eerder in deze les al te lezen.

Jij in je rol als begeleider en excessen

In zorg en welzijn ondersteun je mensen in een kwetsbare positie. Vaak ontbreekt bij deze mensen een goede invulling van de basisbehoeften en zal het antwoord daarop regelmatig abnormaal gedrag zijn.

JOUW eerste zorg moet zijn de zorg voor jezelf en dat start met het NOOIT normaal gaan vinden van abnormaal gedrag. Ook al weet je dat dit gedrag meestal voortkomt uit de Positieve Intentie..

Mensen hebben juist behoefte aan jouw referentiekader en als je dat opschuift of oprekt omwille van 'begrip voor' dan kom je op hellend vlak.

Het is misschien goed verklaarbaar, maar NIET NORMAAL dat je bijvoorbeeld

- wordt uitgescholden of geslagen

- wordt bedreigd

- stelselmatig bij je billen wordt gegrepen of betast

-bij herhaling wordt geconfronteerd met moedwillige masturbatie en opgedrongen sexualiteit

-wordt geintimideerd

-en alle andere vormen van aanvallen op je persoonlijke integriteit

De meeste instellingen en organisaties in zorg en welzijn (VG, woningbouwcorporaties, gemeentelijke loketdiensten) kennen diverse medewerkersvoorzieningen zoals een agressieprotocol, een meldpunt, een vertrouwenspersoon, bij- en nascholing, intervisie en andere vormen van professionele ondersteuning aan jou als dienstverlener.

Zowel de organisatie als jij als professional zorgen er voor dat JUIST omdat je vasthoud aan 'wat is normaal' je ook zelf zult blijven denken en handelen vanuit jouw positieve intentie en dat zal worden beantwoord aan jouw behoeftenpiramide. "Better safe then sorry".

 

Tot slot

Als laatste nog dit...

Van mensen wordt aangenomen en verwacht dat zij beschikken over 'rede' en 'ratio'. Dat mensen, in tegenstelling tot dieren, moreel besef hebben (en kunnen kiezen voor 'moreel verantwoord' en het verschil weten tussen immoreel en amoreel). En dat dit hen onderscheidt van dieren. Niet iedereen is het daarover helemaal eens, maar gemakshalve nemen we dit hier nu maar even voor waar aan.

Bijvoorbeeld

Streven naar instandhouding van de soort is de drift. Bij een dier regeert daarom de noodzaak tot voortplanting.

Bij mensen is dit op zich niet anders (we zitten met onze stamboom 1-op-1 in het dierenrijk vast). Zonder voortplanting houden we op te bestaan, dus we moeten wel. Dat is nog steeds ingebakken. Maar bij ons, mensen, is dit niet meer zo afhankelijk van de fysiologische, biologische en meteorelogische klok. Met onszelf en met anderen kunnen we onze behoefte aan sex veelal naar eigen keuze bevredigen zonder dat daaraan meteen een doel tot voortplanting aan ten grondslag hoeft te liggen. Bij mensen met een verstoorde beleving van sexualiteit gaat het vaak mis in de volgorde van noodzaak, drift en behoefte in combinatie met een gebrekkige ontwikkeling & beheersing van rede en ratio en moreel besef. Een niet goed ontwikkeld gevoel voor eigenwaarde (en andermans eigenwaarde) maakt dat veel misstanden en vergrijpen op het lesthema Positieve Intentie en Maslow te maken hebben met sexualiteit EN omdat (de noodzaak tot) voorplanting als onze meest primitieve drift en primair zelfs als 'enige reden van bestaan' wordt beschouwd. Bedenk dat sexualiteit lang niet altijd gaat over 'de daad'. Sterker; meestal zelfs niet. Het gaat ook over macht hebben, macht uitoefenen, toe-eigenen, de meerdere (willen) zijn en over gevoelens van behagen en onbehagen, bijvoorbeeld. Jouw persoonlijke integriteit is ook in je professionele rol je waardevolste 'bezit' en misschien wel je meest waardevolle mogelijke bijdrage. Laat deze dus niet afpakken, stuk-maken of anderszins op de tocht komen te staan.

4. Spiegeltje spiegeltje

Open vraag

Het is een zinvolle oefening om voor jezelf even de tijd te nemen jouw 'negatieve' acties (of resultaten) eens onder de loep te nemen en er jouw bijbehorende positieve intentie aan te koppelen. Hou het concreet, liefst. Beschrijf per laag van de piramide van Maslow een(1) voorbeeld.

Voor het gemak hier nog even de afbeelding